Μια από τις µεγαλύτερες προσφορές της Κρήτης στην ανθρωπότητα είναι η Κρητική διατροφή, το σηµαντικότερο κοµµάτι της Μεσογειακής δίαιτας.

Η µακροβιότητα των Κρητικών και το χαµηλότερο ποσοστό θνησιµότητας οφείλεται κατά κύριο λόγο στη διατροφή τους, η ρίζες της οποίας χάνονται στα βάθη των αιώνων. Οι Κρητικοί τρώνε ό,τι τους παρέχει η γη τους: φρούτα, λαχανικά, χόρτα, κηπευτικά, όσπρια, γαλακτοκοµικά και ψωµί.

Το φαγητό τους αρωµατίζεται µε θαυµάσια αρωµατικά βότανα, γλυκαίνει µε µέλι ή πετιµέζι, και συνοδεύεται µε εξαιρετικό ντόπιο κρασί. Το κρέας δεν αποτελεί σηµαντικό κοµµάτι της καθηµερινής τους δίαιτας. Οι συνδυασµοί του κρητικού διατροφικού προτύπου παρέχουν την ιδανική ισορροπία φυσικών προϊόντων, που προσφέρουν εκείνο ακριβώς που χρειάζεται ο άνθρωπος για να παραµένει υγιής. Σήµερα σε ολόκληρη την Κρήτη και στο Νοµό Χανίων, οι Κρητικοί καταβάλλουν προσπάθεια να διατηρήσουν τις προαιώνιες διατροφικές τους συνήθειες και να τις κληροδοτήσουν στο σύγχρονο κόσµο.

Στα πεδινά και τα παράλια του Νοµού αυξάνονται µε γοργούς ρυθµούς οι βιοκαλλιέργειες στην γεωργία, προσφέροντας άριστης ποιότητας λαχανικά, φρούτα, λάδι, κρασί σταφίδα και σιτηρά. Το λάδι αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της διατροφής, µε ποιότητα εξαιρετική και παρθένα, προϊόν απλής σύνθλιψης της ελιάς, χωρίς εκχυλίσµατα και βελτιωτικά πρόσθετα, ευεργετικό για την καρδιά και την καλή λειτουργία πολλών οργάνων. Το κρασί, απαραίτητο συνοδευτικό του γεύµατος και στοιχείο συντροφικότητας, προέρχεται από τοπικές ποικιλίες εναρµονισµένες πλήρως µε τις κλιµατολογικές συνθήκες του νησιού, µε ισχυρές αντιοξειδωτικές ουσίες. Η καλλιέργειά του πηγαίνει πίσω τουλάχιστον 4000 χρόνια. Φηµισµένο είναι το λάδι του Αποκόρωνα, της Κισάµου και του ορεινού Σελίνου και εκλεκτότερα τα κρασιά της Κισάµου. Εξαιρετικής ποιότητας εσπεριδοειδή παράγονται στον Αποκόρωνα και την Κυδωνία, κάστανα στην Κίσαµο, φυστίκια στον κάµπο της Γεωργιούπολης. Ο ηµιορεινός και ορεινός Νοµός Χανίων έχει να προσφέρει τα δικά του ξεχωριστά προϊόντα.

Τα αρωµατικά φυτά και βότανα αποτελούν ακόµη µια σπουδαία παράδοση, µε πολλές θεραπευτικές ιδιότητες και χρήση στην πρακτική ιατρική, στον αρωµατισµό των φαγητών ή ως αφεψήµατα.

Παρά τη χαµηλή κατανάλωση σε γάλα οι Κρητικοί καταναλώνουν µεγάλες ποσότητες τυριού, γραβιέρας, κεφαλογραβιέρας, κεφαλοτυριού, ανθότυρου, µυζήθρας και στάκας, σηµαντικές πηγές ασβεστίου και πρωτεϊνών υψηλής βιολογικής αξίας, από αιγοπρόβατα ελευθέρας βοσκής που τρέφονται σχεδόν αποκλειστικά µε άγρια χόρτα και κρητικά βότανα. Η µελισσοκοµία, τέλος, βασίζεται στην σίτιση της µέλισσας σε περιοχές µε ενδηµική βλάστηση και αρωµατικά φυτά, ενώ η επεξεργασία του µελιού γίνεται µε τρόπο φυσικό χωρίς υψηλές θερµοκρασίες που καταστρέφουν τις βιταµίνες του. Γνωστά για την κτηνοτροφία τους είναι το ορεινό Σέλινο και τα Σφακιά, ενώ τα τελευταία παράγουν και άριστης ποιότητας µέλι.

Αφεθείτε λοιπόν κατά την επίσκεψή σας στα Χανιά στην απόλαυση των κρητικών γεύσεων, και δοκιµάστε τις ανεξάντλητες ποικιλίες της κρητικής «αµβροσίας»: το ντάκο, τους µπουµπουριστούς χοχλιούς, τη στάκα, τις µυζήθρες, τη γραβιέρα, τα καλιτσούνια, την αχινοσαλάτα, την κακκαβιά, το ντόπιο ρίφι (κατσίκι) και το κουνέλι. Ευφράνετε την καρδιά σας µε το «νέκταρ» που χαρίζουν τα κρητικά αµπέλια και βοηθείστε την πέψη σας µε µια παγωµένη τσικουδιά (ρακή) και λίγο ζεστόν «έρωντα».

Άλλωστε ακόµα και ο πατέρας των θεών, ο  Δίας, ανατράφηκε στο βουνό της Ίδης µε «νέκταρ και αµβροσία» από την Κρητική Γη.

© Chania Prefecture